“มีชุมชน ไม่มีเหมือง” 400 ชีวิตลุกขึ้นสู้ ปีที่ 4 ปกป้องลุ่มน้ำลา ไม่ยอมแลกป่าต้นน้ำกับเหมืองแร่

27 เม.ย. 2026

วันที่ 26 เมษายน 2569 ที่สะพานหัวลา อำเภอแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เพื่อคัดค้านโครงการเหมืองแร่ฟลูออไรต์ของบริษัทเอกชน เครือข่ายรักษ์ลุ่มน้ำลา ร่วมกับภาคีด้านสิทธิมนุษยชน (EarthRights International, Amnesty International Thailand และ CPCR) จัดกิจกรรมใหญ่ “มีชุมชน ไม่มีเหมือง 4 ปี คนลุ่มน้ำลาไม่เอาเหมืองแร่” พลังมวลชนกว่า 400 คน จาก 6 ชุมชนหลัก ห้วยมะกอก, หัวลา, สันติสุข, สันติพัฒนา, แม่ลาหลวง และทุ่งป่าคาร่วมกับ ภาคีเครือข่าย รวมตัวเดินขบวนแสดงพลังแสดงจุดยืนของชุมชนยืนยันว่า “สายน้ำคือสายเลือด ผืนดินคือร่างกาย ป่าไม้คือลมหายใจ” การเข้ามาของเหมืองแร่จะทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตดั้งเดิมของประชาชนในพื้นที่อย่างไม่อาจฟื้นคืนได้

ทั้งนี้ พื้นที่ขอประทานบัตร 123 ไร่ ตั้งอยู่บริเวณ ต้นน้ำลา ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ยวมฝั่งซ้าย ซึ่งเป็นแหล่งน้ำหลักที่เลี้ยงชีวิตอย่างน้อย 10 ชุมชน เสี่ยงต่อการปนเปื้อนของสารเคมีและกระทบต่ออาชีพเกษตรกรรม ข้อพิพาทนี้ยาวนานกว่า 50 ปี โดยมีเหตุการณ์สำคัญเริ่มตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2513 ปรากฏข้อพิพาทเรื่องเหมืองแร่ครั้งแรกในพื้นที่

พ.ศ. 2530 – 2541 บริษัทเอกชนได้รับประทานบัตรสำรวจและขุดแร่ชุดแรก พ.ศ. 2552 อุตสาหกรรมจังหวัดแจ้งให้บริษัทจัดทำรายงาน EIA และขอความเห็นจากท้องถิ่นหลังมีความพยายามขอประทานบัตรใหม่ พ.ศ. 2562 – ปัจจุบัน: บริษัทกลับมายื่นขอสัมปทานอีกครั้ง (เนื้อที่กว่า 114 ไร่) ต้นปี 2565 มีความพยายามจัดทำ EIA แต่ชาวบ้านปฏิเสธการให้ข้อมูลและไม่ขอมีส่วนร่วม เนื่องจากยืนยันคัดค้านโครงการมาโดยตลอด จนนำมาสู่การรวมตัวเป็น “เครือข่ายรักษ์ลุ่มน้ำลา” อย่างเป็นทางการ

โดย เสียงสะท้อนจากตัวแทนชุมชน ต่างอยากให้พวกเรารุ่นพ่อรุ่นแม่ ปู่ย่าตายาย ช่วยกันต่อสู้ ให้มันจบที่รุ่นเรา ไม่ใช่จบที่รุ่นลูก ๆ ของเรา ทั้งนี้ เครือข่ายรักษ์ลุ่มน้ำลาและภาคีข้างเคียง ยังคงยืนหยัดเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐยุติโครงการเหมืองแร่ดังกล่าวทันที ซึ่ง กลุ่มเครือข่ายรักษ์ลุ่มน้ำลาร่วมกับภาคีเครือข่าย ได้รวมตัวกันเป็นปีที่ 4 ในการประกาศเจตนารมณ์ การต่อต้านโครงการเหมืองแร่ฟลูออไรต์ เพื่อปกป้องชุมชน และ เพื่อคุ้มครองสิทธิชุมชนและรักษาทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่สืบไป

ภาพ – ข่าว : สุกัลยา / แม่ฮ่องสอน