แม่ฮ่องสอนเอาจริง ผู้ว่าฯ ลงพื้นที่แม่สะลาบ ดันงานวิจัยเปลี่ยน “การเผา” เป็น “เกษตรยั่งยืน” แก้ไฟป่า-ปัญหาน้ำอย่างเป็นระบบ

แม่ฮ่องสอนเอาจริง ผู้ว่าฯ ลงพื้นที่แม่สะลาบ ดันงานวิจัยเปลี่ยน “การเผา” เป็น “เกษตรยั่งยืน” แก้ไฟป่า-ปัญหาน้ำอย่างเป็นระบบ

วันที่ 16 พฤษภาคม 2569 นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน พร้อมด้วย นายอุดมศักดิ์ ขาวหนูนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน และ นายวรศักดิ์ พานทอง นายอำเภอแม่สะเรียง นำคณะหัวหน้าส่วนราชการและผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ลงพื้นที่บ้านแม่สะลาบ ตำบลแม่คง อำเภอแม่สะเรียง เพื่อตรวจเยี่ยมและติดตามความคืบหน้า “โครงการวิจัยการพัฒนาระบบเกษตรบนพื้นที่สูง บูรณาการพหุศาสตร์ ภูมิปัญญา และเครือข่ายความร่วมมือเพื่อจัดการไฟป่าอย่างมีส่วนร่วม ฟื้นฟูป่า และเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืนให้ชุมชน อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน” ในการลงพื้นที่ครั้งนี้ มีรองศาสตราจารย์ ดร.อรัญญา ศิริผล หัวหน้าโครงการวิจัยและคณะ จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นผู้นำเสนอข้อมูล พร้อมด้วยผู้นำท้องถิ่นและประชาชนในพื้นที่ร่วมให้การต้อนรับ

ก่อนการตรวจเยี่ยมกิจกรรม ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอนและคณะ ได้เปิดเวทีรับฟังปัญหาและความเดือดร้อนจากราษฎรบ้านแม่สะลาบโดยตรง ซึ่งพบว่าปัญหาใหญ่คือ ระบบน้ำอุปโภคบริโภค และการบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตร รวมถึงอุปสรรคในการแก้ไขปัญหาในช่วงที่ผ่านมา เพื่อนำข้อมูลมาหารือและหาแนวทางช่วยเหลือร่วมกันให้ตรงจุดที่สุด

ความคืบหน้าของกิจกรรมในโครงการวิจัย ซึ่งขับเคลื่อนผ่าน 3 ประเด็นหลัก ประกอบด้วย ระบบดึงน้ำขึ้นที่สูง (แนวกันไฟเปียก) ระบบจัดการน้ำเพื่อใช้ในแปลงเกษตรบนพื้นที่สูง และใช้สำหรับบริหารจัดการน้ำในการทำ “แนวกันไฟเปียก” ซึ่งเป็นนวัตกรรมธรรมชาติที่ช่วยป้องกันและลดความรุนแรงของไฟป่าไม่ให้ลุกลามเข้าเขตชุมชนและพื้นที่ทำกิน ระบบประปาหน้าแล้งพร้อมระบบกรองน้ำชุมชน นวัตกรรมการพึ่งตนเองในต้นทุนที่ประหยัด ออกแบบมาเพื่อขจัดสารโลหะหนักและสารปนเปื้อนในน้ำ ทำให้ชาวบ้านในพื้นที่สูงมีน้ำสะอาดสำหรับบริโภคได้อย่างปลอดภัยตลอดทั้งปี แม้ในฤดูแล้ง และ แปลงเกษตรนำร่องและแปลงขั้นบันได การจัดเตรียมแปลงปลูกเสาวรสหวานของกลุ่มเกษตรกรนำร่อง พร้อมติดตามความคืบหน้าการทำแปลงเกษตรแบบขั้นบันไดอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเกษตรกรเพื่อถอดบทเรียนการปรับเปลี่ยนวิถีทำกิน

สำหรับโครงการวิจัยดังกล่าว ดำเนินงานโดย คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการส่งเสริมระบบเกษตรกรรมที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่สูง เพื่อทดแทนการทำเกษตรแบบดั้งเดิมที่ต้องใช้การเผา พร้อมทั้งสร้างกลไกความร่วมมืออย่างมีส่วนร่วมของคนในชุมชน เพื่อจัดการปัญหาไฟป่า หมอกควัน และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่อำเภอแม่สะเรียงให้อยู่อย่างยั่งยืนและเกื้อกูลกับผืนป่าต่อไป

ภาพ -ข่าว : สุกัลยา / แม่ฮ่องสอน